ประสาทแพทย์วาดเส้น

สวัสดีครับ ผม นายแพทย์ สหรัฐ อังศุมาศ ประสาทแพทย์

ตอนนี้เราจะคุยกันเรื่องเดียว คนที่อยู่ดี ๆ ก็ล้มลงไป หมดสติ แล้วฟื้นขึ้นมา มันคือเป็นลม หรือมันคือชัก

สองอย่างนี้ดูคล้ายกันมากในสายตาคนที่อยู่ตรงนั้น แต่ทางที่ต้องไปต่อ ต่างกันคนละทาง

เริ่มจากก่อนล้ม

เป็นลมมักมีเรื่องนำมาก่อน ยืนนานในที่ร้อน เจ็บมาก ตกใจมาก เห็นเลือด หรือลุกขึ้นเร็วเกินไป

และมักมีสัญญาณเตือนสั้น ๆ หน้ามืด ตาพร่า หูอื้อ เหงื่อแตก คลื่นไส้ แล้วค่อยล้ม

ส่วนชัก มักมาโดยไม่มีเรื่องนำ อยู่ดี ๆ ก็เกิด บางคนมีความรู้สึกแปลก ๆ นำมาก่อนไม่กี่วินาที แต่ไม่ใช่อาการหน้ามืดแบบเป็นลม

ต่อมาคือตอนที่หมดสติ

เป็นลมจะหมดสติสั้นมาก มักไม่ถึงหนึ่งนาที ตัวอ่อน หน้าซีด

ชักมักนานกว่านั้น ตัวเกร็ง แล้วกระตุกเป็นจังหวะทั้งตัว หน้าอาจเขียวคล้ำ

จุดที่คนสับสนบ่อยที่สุดคือ คนเป็นลมก็กระตุกได้ ถ้าถูกพยุงให้นั่งหรือยืนค้างไว้ สมองขาดเลือดนานขึ้น จะกระตุกสั้น ๆ ไม่กี่ครั้ง แล้วหยุด

การกระตุกอย่างเดียวจึงยังตัดสินไม่ได้ ต้องดูว่านานแค่ไหน และเป็นจังหวะไหม

สุดท้ายคือตอนฟื้น

คนเป็นลม พอได้นอนราบ เลือดกลับไปเลี้ยงสมอง จะรู้ตัวเร็ว คุยรู้เรื่องภายในไม่กี่นาที

คนที่ชัก มักสับสนอยู่นาน ง่วงมาก จำเหตุการณ์ไม่ได้ อาจกัดลิ้นด้านข้างจนเป็นแผล บางคนปัสสาวะราด

แต่ปัสสาวะราดอย่างเดียว ตัดสินไม่ได้นะครับ เป็นลมก็ราดได้

สิ่งที่คนรอบข้างทำได้ และมีค่ามากกว่าที่คิด มีสี่อย่าง

หนึ่ง จับเวลา ดูนาฬิกาตั้งแต่เริ่มจนรู้ตัว

สอง ถ่ายวิดีโอ ถ้ามีคนอยู่มากกว่าหนึ่งคน ภาพสิบวินาทีบอกหมอได้มากกว่าคำเล่าสิบนาที

สาม ถ้าสงสัยว่าเป็นลม ให้นอนราบ ยกขาสูง ห้ามพยุงให้นั่งหรือยืน

สี่ ถ้าชัก ไม่ต้องงัดปาก ไม่ต้องยัดอะไรเข้าปาก แค่กันของแข็งออกให้ห่าง รองหัว แล้วรอให้หยุดเอง

แล้วเมื่อไหร่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

ชักหรือหมดสตินานเกินห้านาที ไม่ฟื้น หรือเกิดซ้ำติดกัน

ล้มแล้วบาดเจ็บที่ศีรษะ

เป็นลมขณะออกกำลังกาย หรือเป็นลมโดยไม่มีเรื่องนำเลย โดยเฉพาะในคนที่มีโรคหัวใจ หรือมีคนในครอบครัวเสียชีวิตกะทันหันตั้งแต่อายุน้อย

และทุกครั้งที่เป็นครั้งแรก ไม่ว่าจะคิดว่าเป็นลมหรือชัก ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

สรุปสั้น ๆ ครับ ดูสามช่วง ก่อนล้ม ตอนหมดสติ และตอนฟื้น จับเวลา ถ่ายวิดีโอ แล้วเอาสิ่งที่เห็นมาเล่าให้หมอฟัง

ผม นายแพทย์ สหรัฐ อังศุมาศ ประสาทแพทย์ ถ้ามีคนที่คุณรักเคยล้มแบบนี้ ส่งตอนนี้ให้เขาดูนะครับ